12:00

+24

6 м/с

999 гПа

15:00

+23

8 м/с

999 гПа

18:00

+21

6 м/с

999 гПа

21:00

+19

6 м/с

999 гПа

00:00

+18

6 м/с

998 гПа

Орша, Культура

Успаміны пра аршанскае дзяцінства

04.11.2021 20:00

2907 праглядаў, 37 каментароў

Orsha.eu пачынае публікаваць успаміны Гэры Калкіна.

Бадай што кожны з нас нешта чуў пра раён Нью-Ёрку (ЗША) пад назвай Бруклін. А мабыць і быў у ім. Але значна меней аршанцаў ведаюць, што да стварэння сучаснага Брукліну прыклалі свае рукі нашы землякі — выхадцы з Воршы, многія з якіх былі габрэямі. Шэраг іх нашчадкаў жыве ў Брукліне і сёння, многія — члены вядомай на ўвесь свет хасідскай абшчыны «Хабад Любавіч».

У хасідскім квартале сучаснага Брукліну

Гэты велізарны рух юдэяў, між іншым, заснаваў яшчэ адным наш земляк — нараджэнец Лядоў рабін Шнэўр Залман бар-Барух. Беларускай і расейскай моваў сярод іх амаль ніхто ўжо не ведае, аднак яны зберагаюць старадаўнюю мову свайго народу — ідыш, на якім у Воршы гаварылі яшчэ ў 80-х, аднак пасля ён канчаткова знік з аршанскіх вуліц і двароў.

Рабін Шнэўр-Залман бар-Барух, заснавальнік любавіцкай плыні хасідызму

Ганенні на габрэйскі народ з боку царскай улады ў Расейскай імперыі, прыход нацыстаў, палітыка антысемітызму ў СССР спрычыніліся да некалькіх хваляў эміграцыі ў ЗША, з’язджалі ў тым ліку і аршанцы.

Раней Orsha.eu публікавала ўспаміны знанага аршанскага выдаўца Хайма Іасялевіча ў пяці частках.

Воспоминания Иоселевича ч.1

Воспоминания Иоселевича ч.2

Воспоминания Иоселевича ч.3

Воспоминания Иоселевича ч.4

Воспоминания Иоселевича ч.5

У 1999 годзе ў Злучаных Штатах Амерыкі ў адным з часопісаў выйшлі эмігранцкія ўспаміны Гэры Калкіна пад назвай «Успаміны з дзяцінства ў Воршы». Наш сайт пачынае публікацыю перакладу тых успамінаў з ангельскай на беларускую мову.

---------------------------------------------------

Прадмова

Мой дзед Гэры Калкін, які памёр летась літаральна за некалькі тыдняў да свайго 100-годдзя, нарадзіўся ў 1898 годзе ў горадзе Ворша на тэрыторыі сённяшняй Беларусі. На той час Ворша налічвала каля 14 тысяч жыхароў, з якіх каля паловы складалі габрэі.

Бацькі Гэры былі парай «красавік-снежань». Калі яны пажаніліся ў 1883 годзе, Аўраам Сілем Калкін быў 56-гадовым удаўцом, які перажыў дзвюх жонак і меў прынамсі двух дзяцей. Ягонай нявесце, Фэйдж Хені Кірсан, было ўсяго 17 гадоў. Гэры быў малодшым з іх шасці дзяцей і адзіным хлопчыкам. У інтэрв’ю Гэры спасылаецца на сваіх сясцёр і на свайго старэйшага зводнага брата Хайма Калкіна, які быў жанаты з малодшай зводнай сястрой сваёй маці Башы Кірсан. Гэта была сапраўды складаная сям’я!

Гэры іміграваў у Злучаныя Штаты ў 1910 годзе са сваёй аўдавелай маці і дзвюма старэйшымі сёстрамі. Яны пасяліліся ў Брукліне каля братавай вялікай сям’і. Там ён прайшоў школу і стаў архітэктарам. Са сваёй жонкай Эці Лаўкер Калкін ён выхаваў дваіх дзяцей і жыў у многіх месцах, уключаючы Вашынгтон, акруга Калумбія, зону Панамскага каналу і Ньюпарт-Ньюс, штат Вірджынія. Пасля выхаду на пенсію яны з Эці пераехалі ў Лос-Анджэлес, каб быць побач з дзецьмі і ўнукамі.

У снежні 1989 года я ўзяла ў яго інтэрв’ю пра яго ранняе дзяцінства ў Воршы, Беларусь, і пра жыццё пасля іміграцыі ў ЗША.

Занатавала Дэры Пэрлман.

Мой бацька

Мой бацька, Аўраам Сілем Калкін, улетку быў малярным падрадчыкам, а ўзімку — калі на зямлі ляжалі снег і лёд і людзі дрыжалі ад холаду — фарбы не было. Потым быў краўцом, рабіў футры. Мяркую, ён разлічваў, што да яго прыйдуць заможныя людзі, якія могуць дазволіць сабе футра, і яно ім пасуе. Таму яму трэба было даставаць кавалкі футра. Трэба было купляць шкуры ў сялян.

Затым шкуры трэба было вычысціць, што ён і рабіў у хатніх умовах. Адзін кавалак быў памерам са сцяну. Я памятаю, што ў яго ля сцяны была дошка, на якую ён нацягваў шкуры, забіваючы ў іх шмат цвікоў. Праз пэўны час шкуру з дошкі здымалі, і трэба было вырываць усе гэтыя маленькія цвікі. Раней мне падабалася вырываць іх пазногцямі! Я думаў, што гэта вельмі весела!

Футра, ілюстрацыйны здымак

Тое, як ён працаваў маляром, заключалася ў тым, што ён бярэ ўсю працу, якую трэба, па дамове, а потым аддае ў субарэнду іншую працу, каб маляваць. Аднойчы па дамове быў распісваў царкву — шпілі, разумееце, «цыбуліны» на расейскіх храмах?

Памятаю, улетку мама вяла мяне на рынак побач з царквой, і яна ўзняла вочы, а там, на «цыбуліне», была маленькая фігурка — мне падалося, што яна была ня большай за 6 цаляў у вышыню — і маці сказала: «Гэта твой бацька там наверсе». Яго прывязалі да крыжа на верхавіне «цыбуліны». Мяркую, што там наверсе былі люкі, каб выбрацца, ён прывязваў вяроўку да крыжа і вакол таліі і злазіў. Памятаю таксама, што ў іх была доўгая палка з прывязаным пэндзлем — так яны маглі фарбаваць шпілі.

Працяг будзе...

Падпішыся на навіны!

Падпішыся на навіны Оршы і рэгіёну і будзь першым, хто даведаецца самае важнае і цікавае

Обсуждение новости: Успаміны пра аршанскае дзяцінства

Orsha.eu пачынае публікаваць успаміны Гэры Калкіна.

нет комментариев

станьте первым, кто начнёт обсужение

стать первым!

в соотеветсвии с действущим законодательством Республики Беларусь

комментарии могут оставлять только зарегистрированные пользователи

войти на сайт

ORSHA.EU - Оршанский региональный портал

При цитировании информации активная гиперссылка на orsha.eu обязательна. Использование материалов orsha.eu в коммерческих целях без письменного разрешения редакции не допускается

Если у Вас возникли вопросы по работе портала, есть пожелания и предложения или хотите прислать интересную новость - пишите на наш адрес электронной почты [email protected]

Пользовательское соглашение